Monthly Archives: Marzo 2012

Violencia de xénero e políticos

Teresa-Moure1

Nas últimas semanas, en medio de conflitos doutro estilo, a prensa galega reflicte reiteradamente declaracións onde se compara unha forza política ou os seus integrantes a mulleres maltratadas. O asunto pode parecer un episodio máis de cantos se axigantan nestes días co relato detallado que os medios de comunicación fan dos enfrontamentos dentro do nacionalismo. Non vou entrar aí. Non vou nomear persoas nin siglas. Non fago propaganda nin quero darlle difusión a un conflito con intereses coñecidos. Mais como feminista, e como lingüista, quero facer ouvir a miña voz: todas as metáforas que comparen a violencia de xénero con outros conflitos que as persoas poidan ter na súa vida social ou política traballan, quéirano ou non, contra o feminismo.

Chamámolo violencia de xénero, tamén terrorismo machista. Desde hai tempo a reflexión crítica e o activismo feminista deron perfilado un tipo específico de violencia, a que se produce nas relacións heterosexuais estruturadas baixo a institución do matrimonio ou da parella de feito, constituída como referente ideolóxico, ademais de económico ou xurídico. Desde ese momento deixamos de nos preguntarmos “que tipo de psicopatoloxía se agocha tras do violento?” ou “que contornos familiares ou económicos son proclives á violencia na sociedade?”. Non adoptamos un enfoque clínico nin sociolóxico, daquela non procuramos a explicación nunha enfermidade mental ou na loita de clases. Decatámonos de que demasiados homes usan a forza física e a intimidación psíquica contra as súas compañeiras e asemade de que este mecanismo adopta unha función adestradora nesta sociedade e neste momento histórico. Chamámolo violencia de xénero e, deste xeito, adoptamos unha perspectiva colectiva: xa non se trata de que un home en particular use a violencia contra unha muller en particular e, como resultado, teñamos un acto reprobábel e irracional, senón de que latexa na sociedade unha forma de violencia específica, que perpetúa os roles ben estabelecidos, que garante a submisión. Só as ópticas máis conservadoras se resisten a contemplar este fenómeno que, paseniño, vai sendo recoñecido. Entrementres, o feminismo serve de colchón protector para moitas mulleres maltratadas, constituíndo redes de solidariedade e afecto, preparando as violentadas para a resistencia, regalándolles ás para voar ás que tiñan as portas pechadas. Hoxe, cando menos de boca para fóra, ninguén aproba a violencia machista: esta forma de terrorismo cotián que está presente na vida de mulleres de todas as clases sociais e condicións é rexeitada aparentemente por toda a sociedade. Porén isto debe de ser hipocrisía. Porque se o rexeitamento fose certo, a violencia de xénero estaría erradicada e ninguén xogaría con ela.

Chamámolo violencia de xénero. Hai uns poucos anos, os principais xornais do estado nos seus libros de estilo desaconsellaban usar esta etiqueta e, aínda máis, a de terrorismo machista e propuñan a máis descafeinada de violencia doméstica, que lle restaba forza ao identificala con todas as violencias que se poden practicar nas casas: non darlle de comer ao canario, pegarlle ao can ou tirar coa iguana, non sendo condutas recomendábeis, non se poden comparar a esta perversa forma de amar. Custou un longo camiño chamar as cousas polo seu nome. Porque antes, durante séculos, estes episodios chamábanse crime paixonal, o que convidaba a consideralos como arroutadas derivadas de estar tan namorado; unha interpretación demencial do fenómeno mais ben documentada.

Cando alguén ousa dicir que unha persoa que se marcha dunha formación política é unha muller maltratada está a frivolizar cun dos problemas máis graves que temos actualmente na nosa sociedade. Insisto, non vou entrar en aclaracións ao respecto do que é ético ou non nunha formación, do que se espera da militancia ou dos seus cargos. Só insistirei en que a utilización desa metáfora non prestixia precisamente os políticos que a usen (ou os que ocupen o posto de supostas maltratadas); desprestixia o fenómeno. Desprestíxiao porque o presenta como algo normal, como máis un conflito entre tantos que temos na vida. Desprestíxiao porque o vulgariza, porque lle resta contorno tráxico: na violencia de xénero hai un agresor que di amar e unha agredida que, con frecuencia, agredida e todo, segue amando, que sofre unha falta de autoestima e de orientación demasiado crúas, demasiado considerábeis como para servir de comparación con outros individuos aos que non lles vai mal na sociedade −por sorte para eles e por sorte para todas as persoas que non aceptamos a violencia.

Aínda quero expor máis unha argumentación. Cando se desexa desactivar unha palabra, abonda con repetila noutros contornos, con variados significados, para que fique neutralizada, como se fose unha bomba que xa nunca estoupará. Un insulto, por exemplo, de tanto repetirse desemantizado, perde a carga negativa que arrostraba. Nese efecto fundamentouse o movemento queer cando repetiu até a saciedade ese termo, conseguindo que un insulto para gays se convertese en nome dunha forma de activismo en favor das liberdades. Igual pasa con negro noutras sociedades máis multirraciais que a nosa. En galego pode observarse algo parecido cun termo como puta. De tanto dicilo en todas as partes, incorporando acepcións moi distintas á orixinal, de tanto dicir puta películaputa claseputa moto, xa non significa o mesmo que outrora. Aviso para navegantes: se seguen a repetir os homes da política que a súa facción é unha muller maltratada, as persoas do feminismo teremos perdido unha batalla, a batalla de darmos nome a un fenómeno, de chamarmos a atención sobre a súa invisibilidade e a súa dureza. Non podemos tolerar unha tal agresión. Non a merecemos nin as mulleres maltratadas, nin as persoas comprometidas co activismo, nin quen quere transformar este mundo nun lugar mellor.

Teresa Moure

Fonte:  Sermos Galiza

Tabu

semaforo_rojo2

Observava eu estes dias no facebook, com supresa e admiraçom, um encendido debate entre dous amigos sobre as mulheres, a violência machista, as políticas de igualdade… e todo o que vos podades imaginar que pode xurdir, quando dous homes começam a discutir sobre Feminismo. Assistia digo, com admiraçom, porque um desses homes que tenho associado como amigo na minha conta, defendeu-nos ás mulheres bastante bem, fronte a um neo-machista cargado de argumentos de Intereconomia, Asociaçons de Juízes e Conferencia Episcopal.

Muitos homens começam a dar passos importantes no seu compromisso co Feminismo. Falam, opinam, escrevem… e como nós, as feministas, também se trabucam. Digo isto ao abeiro do debate que se está a dar nalgúns espazos de comunicaçom, sobre afirmaçons públicas onde se utiliza a violência machista como símil ou metáfora. Beiras fixo-o ao referir-se à situaçom criada pola ruptura, divorcio, no BNG; e Bieito Lobeira fixo-o referindo-se ao maltratador da nossa Língua, o Conselheiro de Educaçom.

Mas as feministas estariamo-nos equivocando ao pôr cancelas na boca dos nossos aliados, e também nos estariamos equivocando se fazemos da violência machista, um tabu, um tema do que só desde as experimentadas vozes das totens feministas, se conheceram as combinaçons válidas, exactas e acaidas para nomear as inomináveis palavras.

Nom som as metáforas nem os símiles os que nos fam dano. Som as políticas aprovadas, executadas sobre nós, sobre os nossos direitos, por essa maquinária esmagadora, braço executor do patriarcado capitalista que é o Partido Popular. Políticas por certo, moi bem resumidas no lema de CCOO para a greve do 29M, “querem acavar com tudo”.

Nom é o parlamentário Bieito Lobeiras o que deroga a Lei do Aborto, nom é Beiras Torrado o que desmantela a rede de serviços para a Igualdade… e se utilizam os símiles dos mecanismos do maltrato para incorpora-los no seu discurso político, estarám ajudando a dar a conhecer como é que sucede na realidade. Resulta que ademais, umha conceptualizaçom nascida da análise feminista, passa a aplicar-se para comprender outras realidades que nom afectam só a mulheres. Podemos deixar de ler isto como um suceso do próprio Feminismo?

A convivência na esquerda ante a apariçom dum novo proxecto político na Galiza pode resultar, e de feito está a resultar difícil, mas nom botemos muitas energias no que o passo do tempo vai converter em anedota. Porque estám aí, avançam, demolindo, queimando, arrincando-nos até a raiz do que tinhamos sementado… colhamos cada quem a nossa posiçom, mas enfrontemo-nos com uniom às súas políticas, porque Atila volve a Galiza.

Lupe Ces

http://lupeces.blogspot.com.es/2012/03/tabu.html

Unha reflexión sobre “Feminazis”

Ivan-Méndez-López

Vinte e tantos ilustrísimos e 3 ilustrísimas señoras da Real Academia Española:

Quen subscribe este artigo participou na redacción dun manual de Criterios para o uso da lingua onde se recollía un apartado sobre o uso non sexista. Como non tiven abondo, redactei unha pequena guía de linguaxe non sexista para o lugar en que traballei case catro anos. Reincidín e militei nun uso non sexista da lingua. Estou, por tanto, á disposición das autoridades académicas ou das forzas e corpos de seguranza do Estado para que procedan comigo como dispuxeren.

Hei dicir na miña defensa que no primeiro dos casos fun o único home nun proxecto que incluía outras catro voces femininas, todas elas filólogas, lingüistas, expertas. Algún e mesmo algunha de vostedes chamaranas feminazis e, por tanto, comprenderán as presións que sufrín por asinar co meu nome tal ofensa. Eu, en cambio, trátoas como amigas, expertas e mestras. Síndrome de Estocolmo, en definitiva.

No segundo non teño escusa: foi un proxecto que levei por propia iniciativa para incluír no Plan de igualdade de oportunidades do Concello de Cerceda. Ninguén mo comentou: saíu desta miña cabeza que talvez está condenada, como a miña alma, ao inferno logo de rodar palestra abaixo tras o paso pola guillotina. Por feble, por ceder ás presións dun contorno totalmente irrespirábel que nos leva aos débiles mentais, coma eu, á caer na tentación de nos render ao feminazismo.

Mais como saben, todo está orquestrado para que sexa así. Mesmo a realidade está disimulada para que aparente o que non é. Desde esas estatísticas que falan de que as mulleres cobran até un 23% menos por realizaren o mesmo traballo (nin semellante, nin menor: o mesmo), nin daquelas que salientan a feminización da pobreza, mesmo nos países desenvolvidos (e xa non digamos nos países do terceiro mundo); nin aqueloutras que demostran a cativa presenza de mulleres nos cargos directivos das empresas. E sobre todo, aquilo que se di que o uso da lingua é machista. Todo mentira: as vítimas son, na realidade, verdugos.

Concordo tamén con vostedes cando salientan que están para recoller os usos existentes na sociedade e que, ao non se reflectir a linguaxe non sexista nesta, as guías que censuran deben servir como combustíbel nas innúmeras cachelas que se deberán prender nas prazas maiores das vilas de toda a xeografía patria. É boa verdade: como o uso de yeans, cederróm, cedé, güisqui, totalmente naturais nas persoas que xuntan letras en castelán. Igual que o uso oral da terminación -ado dos participios dos verbos da primeira conxugación.

Vaian os parágrafos anteriores como descargo da miña conduta imperdoábel. Con todo, se me permiten e se non serve para aumentar a miña condena penal (ou a forca), existen algúns matices, que non oposición firme, que me gustaría facerlles, dispensando. Perdóenme, máis unha vez, pola ousadía.

A lingua non é inmutábel. As linguas están vivas, adáptanse, mudan. Talvez demoran máis que a sociedade, talvez van un paso por detrás. E pur si muove. E aínda máis, a lingua podemos mudala entre todos e de feito mudámola. Hoxe hai avogadas, doutoras, xuízas e mesmo médicas. Con normalidade e con uso real. Unha ousadía só hai uns anos que hoxe é realidade.

As elites tamén saben como mudala e abofé que o fixeron ao longo da historia e que mesmo o fan hoxe en día. Tradicionalmente había cociñeiras, mais hoxe a alta cociña está chea de chefs. Os homes que actuaban como secretarias de toda a vida pasaron a ser auxiliares administrativos. Os modistos internacionais, homes moitos, puxeron un o a unha palabra e ninguén convulsionou posuído por un anxo caído. E non falemos de cambios máis sutís que hoxe abondan e sobre os que vostedes, vinte e tantos señores e tres señoras, non perden o tempo en redactar informes.

O uso da lingua é machista. Foron séculos de dominación masculina que procede xa desde o latín de que deriva a lingua que defenden. A sociedade segue a ser machista, menos que hai 30, 40, 50 anos, un século ou 5, mais segue a ser machista. Como sociedade temos dúas opcións: sentármonos a gozar do espectáculo ou, pola contra, sermos axentes activos contra ela. Para vostedes talvez o espectáculo sexa gorentoso. Para min, reprobábel. E é lícito que, como persoa, actúe e, como membro da sociedade, intente mudala, modificala, mellorala en definitiva. Seguirei a empregar persoas no canto de homes, seguirei a empregar dobretes e seguirei a empregar xenéricos, seguirei a feminizar profesións sempre que for posíbel, e acho que a xente seguirá a entenderme. É a miña pequena achega a iso que algúns chaman igualdade.

Teñan consideración deste pecador. A miña alma xa está condenada, polo que lles pido misericordia e que me deixen caer outra vez na tentación de empregar esa linguaxe desprezábel.

PD: a respecto de feminazis, vese que vostedes teñen intelixencia abonda. É unha reductio ad hitlerum ben argallada e que callou en parte da sociedade. Un neoloxismo que demostra que, cando queremos, facemos lingua, modificamos e cambiamos.
Mesmo até os significados e as palabras máis horrendos.

Publicado o 6 de Marzo de 2012 en …porque queren roubarnos o que hai - [Simplemente outro blog].

[*Iván Méndez López ou @eche_o_que_hai, filólogo por vocación, técnico de normalización por convicción, e por profesión desempregado e con minijobs [ivan_mendez].

Deixa pasar! deixa pasar! son feminista e o mundo vou mudar!

_MG_1157

Nun tempo no que a ofensiva patriarcal pretende dobregarnos con todo o seu aparato as galegas amosamos que rebelámonos ante os recortes nos nosos dereitos.

Síntome satisfeita de ter participado na convocatoria do pasado domingo. Aínda que recoñezo que botei de menos ir acompañada da simboloxía coa que me sinto identificada e da que me sinto orgullosa, teño que salientar que foi unha ledicia formar parte dunha marea violeta que, por unha xornada, tinxiu de malva as rúas compostelás.

Baixo o lema Mulleres galegas en loita polos nosos dereitos!, fomos miles as mulleres que camiñamos nunha manifestación unitaria impulsada aló polo mes de decembro por distintas organizacións e colectivos como Andaina, a CUT, Faraxa, Feminismos Compostela, Marcha Mundial das Mulleres, Nós Mesmas, Rede Feminista Galega, Sindicato Labrego Galego, Somos Dexenerando, STEG e a propia CIG.

Na marcha, que saíu da estación de trens de Compostela, e rematou nunha ateigada Praza da Quintana, berramos consignas -nun marcado ambiente festivo- dirixidas a criticar o actual marco laboral (“Reforma Laboral, ofensiva patriarcal”) e a demandar postos de traballo de calidade (“Queremos emprego, traballo xa temos”), a denunciar a violencia de xénero ( “Rebelión, desobediencia, contra a súa violencia”), atacando á xerarquía eclesiástica(“Déixame en paz, Rouco Varela, esta é unha mensaxe de María Magdalena”), e fundamentalmente a demandar dereitos sexuais e reprodutivos (“Nós parimos, nós decidimos”, “Na miña cona non manda ninguén”, “Aborto libre e gratuíto”, “Sexualidade non é maternidade”, “Parir non é o destino da muller”) alén de reivindicar investimento público en servizos sociais (con lemas como “Na sanidade, na educación, se nos movemos iranos moito mellor”).

Á convocatoria sumáronse tamén algúns homes, compañeiros de militancia, parellas dalgunhas, pais e fillos doutras, que, dun xeito discreto apoiaban a nosa mobilización. Que salientaban non só o carácter reivindicativo da mesma, senón o diferente ambiente da mesma. Porque onte Compostela era unha festa, todas as consignas eran musicadas e bailadas, desde o inicio ate o remate, onde bailamos ao son de Habelas Hainas.

O feito de non poder amosar as siglas das organizacións que arrouparon a convocatoria (ese foi un dos acordos aos que chegamos nas múltiples asembleas e que non fomos quen de mudar) non permite visualizar a todas aquelas que, pese a non aparecer na faixa inicial, si o fixeron nas seguintes. Alén das organizacións convocantes, había mozas e mulleres do BNG e Galiza Nova e doutras organizacións do eido do nacionalismo e do ecoloxismo, tamén mozas de organizacións estudantís como os Comités Abertos ou a Liga estudantil, asembleas de mulleres de distintos colectivos, compañeiras da asociación de empregadas do fogar XIARA… Puidemos estar máis. É obvio que na convocatoria podían ter participado máis organizacións feministas. E igual deberiamos ter visualizado a outras moitas que traballan a reo polos dereitos das mulleres, que ou ben non asistiron ou que non ficaban identificadas como tales. Teremos que reflexionar sobre este aspecto en vindeiras convocatorias.

Pero o que ninguén pode discutir é que reunir a miles de mulleres, no medio dunha situación como a actual, de escepticismo e desencanto, onde parece estar tan estendido aquilo de “non hai que facerlle”, é todo un éxito. Máis aínda cando existen tantos prexuízos dentro do movemento feminista a participar como tal en organizacións mixtas. E aínda por riba a facelo sen siglas. Ou cando outras organizacións que foron chamadas a participares na convocatoria, non só se desmarcaron da mesma, senón que mesmo contraprogramaron á mesma hora, na praza do lado, outro acto.

Aínda así, as mulleres amosamos onte que non estamos dispostas a tirar pola borda séculos de loita polos nosos dereitos. Velaí estabamos as mozas, e as máis vellas… mulleres que teñen un emprego e desempregadas… sindicalistas e políticas… heterosexuais, lésbicas, bisexuais … nais, fillas, avoas, irmás, netas… amigas e compañeiras, aquelas que decidimos libremente ter crianzas, e libremente non telas…ate as que fuxen de calquera etiquetaxe… toda unha amalgama de mulleres unidas fronte á mesma reivindicación. Nun tempo no que a ofensiva patriarcal pretende dobregarnos con todo o seu aparato, desde a ofensiva do poder político e da man e por boca da xerarquía eclesiástica, as galegas amosamos que rebelámonos ante os recortes nos nosos dereitos.

Logo de ver como cada vez son máis as mulleres despedidas, vítimas de expedientes de regulación de emprego, e de despedimentos de balde grazas á reforma laboral, como se incrementan os problemas para tentar compatibilizar a maternidade co posto de traballo, como as mutuas impiden aleitar ás nosas crianzas con todas as garantías para a saúde das traballadoras e das súas fillas, como estamos a padecer os recortes no investimento público, a suba das taxas nas escolas infantís, o copago na sanidade e nos servizos de atención ás persoas dependentes, logo dun boicot sen precedentes á dispensación da pílula postcoital e de pretender levar ao cárcere ás mulleres que decidan interromper de xeito voluntario a súa preñez, compraceume comprobar que as mulleres de Galiza non imos ficar caladas fronte aos ataques.

Para as mulleres da CIG foi unha semana intensa, de roldas de prensa, de concentracións -o día 8 de marzo- de delegadas en repulsa aos recortes de dereitos diante de empresas, administración e mutuas en todo o país, de xornadas de debate con distintas organizacións, de actos públicos e de mobilizacións, que culminaron o día 10 de marzo -Día da Clase obreira galega- coas manifestacións convocadas pola central nacionalista en todo o país, en contra dos recortes máis agresivos que supón a ultima reforma laboral para o conxunto da sociedade, preparando unha folga xeral convocada en Galiza para o día 29. Porque as mulleres que formamos parte da Confederación traballamos a reo e loitamos para cambiar o patriarcado desde as estruturas onde se agacha, combaténdoo nas mesas de negociación dos convenios, nas plataformas de igualdade, no día a día como traballadoras, como técnicas, como delegadas e liberadas sindicais. Facémolo coa oposición dos homes, pero tamén coa súa colaboración, necesaria para acadar a igualdade.

Mais na xornada de onte as mulleres feministas que formamos parte de organizacións mixtas camiñamos a carón doutras integradas só por mulleres, e fixémolo tamén do lado de outras moitas que non militan nin participan de xeito organizado. Porque o noso obxectivo segue a ser o mesmo: mudar a orde estabelecida, loitar contra o patriarcado, aínda que desde outro tipo de posturas e posicionamentos. Tal e como berrábamos co lema: DEIXA PASAR! DEIXA PASAR! SON FEMINISTA E O MUNDO VOU MUDAR!

O 11 de marzo de 2012 as mulleres amosámoslles ao resto da cidadanía galega que é posíbel aproveitar os puntos de coincidencia de cada unha das organizacións que traballamos a prol do feminismo, e recollendo todo aquilo que nos une, desde o respecto e a tolerancia, desde a unión e a non exclusión, que así podemos gañar máis espazo.

Onte non houbo xerarquías, senón un recoñecemento de cada unha de nós, no marco dun pacto político de xénero entre mulleres como interlocutoras, ou o que é o mesmo, onde a sororidade ficou como nexo de unión entre as mulleres que decidimos participar nesta mobilización. Ogallá cunda o exemplo.

Margarida Corral Sánchez
Fonte:  Terra e Tempo

O relevo

DSC07058

Hoje nas ruas de Compostela pudemos comprovar que o Feminismo Galego é um movimento social arraigado, criativo e com fortes alianças com outros movimentos e organizaçons políticas. Mas se algo brilhou com pleno protagonismo e resultou confirmado na realidade palpável para quem olhar a manifestaçom, foi o relevo geracional que o Feminismo Galego vinha gestando nestes últimos anos, e hoje viu-se consolidado.

Este feito resulta transcendente ante umha ofensiva patriarcal que está a realizar um bombardeio constante contra os direitos e liberdades acadados pola luita feminista desde a década dos setenta. Um relevo geracional, que está alimentado desde muitas fontes, mas que tem na vontade integradora, de reconhecimento das diferenças, da posta em valor da pluralidade, que o próprio movimento pratica, a sua máxima possibilitadora.

O Feminismo Galego soubo flexibilizar nesta convocatória as formas organizativas que vinham liderando o movimento. A Marcha Mundial das Mulheres tomou a decissom política de replegar-se como guarda-chuvas que acobilhava à maioria do movimento, para aparecer em pé de igualdade com outros colectivos e organizaçons mixtas que demandavam essa nova rede. Decissom que resultou acertada. Eis a maior fortaleza da MMM, tanto a nível galego como a nível internacional: construir-se em cada momento como a expressom mais útil para a defensa dos nossos direitos e liberdades.

Na Galiza conseguiu-se umhas semanas ao redor da data do 8 de março, onde a cidadania soubo da vontade de reagir do movimento feminista, realizando concentraçons, manifestaçons, actos de propaganda, comunicaçom e reflexom, destinados à denuncia das políticas capitalistas aplicada no mar revolto da estafa chamada crise, e a vontade do movimento, para enfrontar a onda patriarcal mais abafante das últimas décadas, que pretende à nossa volta ao século XIX.

Lupe Ces

http://lupeces.blogspot.com